Бөгүн, июнь 17-де кожууннуң М.Б.Доржу аттыг төп ном саңынга төөгү ужур-уткалыг ужуражылга болуп эрткен. «Россия Федерациязының улус өөредигезиниң тергиинни» аттың эдилекчизи, Күш-ажылдың хоочуну, хоочун «философчу -башкы», чаңгыс чер чурттуувус Мария Дөрбет-ооловна Кыргыс ном саңынын хөй санныг номчукчуларынга бодунуң чырыкче бо чылын үндүрген «Идегел.Бузурел.Ынакшыл» база «Сеткилимниң ыры» деп шүлүктер чыындыларын сөңнеп чедип келген. Тыва чурттуң, тыва дылын, төрүттунгеш өзуп келген булуңун, төрел чонун алгап бижээн шулуктери ханы уткалыг,угаадыглыг, каас-чараш бойдузун онза чурумалдыг кылдыр бижип таныштырып турар. Чангыс сөс-биле Мария Дөрбет-ооловнаның шүлуктери бир онзагай бодунуу-биле «угулзалыг» деп келген киржикчилер демдеглээннер. Ном саңының ажылдакчылары хүндүткелдиг аалчызының чогаадыкчы ажыл-ижиниң дугайында «Сеткилимниң ыры» деп таныштырылга-көргүзүгнү база «Бодалдарым, угаан, чүрээм кыйгы ырын бодарадып…» деп аттыг делгелгени бараалгадып, таныштырганнар. Ужуражылгага чоокта чаа катап ажыл-ижин эгелээн чогаал ажылынга сундулугларга ажыттынган «Улаатай» чечен чогаал каттыжыышкынының кежигүннери, аныяктар киришкеннер. Киржикчилерге Мария Дөрбет-ооловна шүлүк бижиириниң чажыттары бодунун узел-бодалы-биле үлешкен-даа. Чогаалдар парлалгаже унген соонда «чогаалчы» деп санатына берген дээр. Ам шүлүкчү Мария Дорбет-ооловнаның уругларга шүлүктер ному база Корней Чуковскийниң тыва дылче очулдуртунган чогаалдары үнерин ол демдеглеп кагды.